De wereld om ons heen verandert voortdurend door de invloed van natuur en mens.

Je leert over verschillende onderwerpen op fysisch, politiek, economisch, demografisch en sociaal-cultureel gebied. Hierdoor weet je veel van allerlei maatschappelijke onderwerpen wereldwijd en kun je relaties leggen. Vooral leer je complexe onderwerpen snel te analyseren en oplossingen te bedenken.

Aardrijkskunde is een wereldvak, waarmee je de wereld kunt ontdekken.

Via de labels kun je zoeken op aardrijkskunde examenonderwerp voor HAVO en VWO.


Je ontdekt bijzondere foto's en de belevenissen van een bevlogen docente aardrijkskunde en geschiedenis.

Pol Education & Coaching & Writing
Educatieve teksten, toetsen en training.
CEDEO Erkend Coach en opleider in de school.

drs. Rini van der Pol
Sliedrecht NL
Rome IT 2012 - 2016
Ankara Turkije 2016 - 2019

woensdag 9 februari 2011

Examentraining Verschijnselen en gebieden vanuit verschillende dimensies beschrijven en analyseren 2011

 Geografische werkwijzen

Gebruik bij de volgende opdracht de Grote Bosatlas (53e editie).

Verschijnselen en gebieden vanuit verschillende dimensies beschrijven en analyseren

Dit lijkt heel ingewikkeld, maar het valt best mee. Als je de uitbreiding van de Rotterdamse haven bestudeert, kom je vanzelf bij economische aspecten, bij de natuur en bij de politiek terecht.

De dimensies kom je ook tegen bij aardrijkskundige vragen die op het examen of in een toets worden gesteld. Je moet in dat geval heel goed opletten.

Veel leerlingen hebben examenopgaven fouten gemaakt omdat ze bijvoorbeeld een economische verklaring gaven waar een politieke verklaring werd gevraagd.

Je kunt de dimensies opdelen in twee categorieƫn:

Fysisch-geografische kenmerken

Hierbij kijken we naar de dimensie natuur. Op de onderwerpen die hierbij horen heeft de mens geen invloed.

Sociaalgeografische kenmerken

Hierbij kijken we naar mensen. Daarin zijn veel verschillende situaties mogelijk, daarin wordt dit verder opgedeeld:

• De economisch-geografische dimensie gaat over werkgelegenheid en geld verdienen.

• De demografische dimensie gaat over het aantal mensen en veranderingen daarin.

• De sociaalculturele dimensie gaat over godsdienst, leefomstandigheden, opleiding en andere kenmerken van mensen.

• De politieke dimensie heeft te maken met het bestuur van een gebied.


Opdracht 1

Bij het vak aardrijkskunde kom je vaak situaties tegen welke je vanuit verschillende dimensies kunt bekijken. Iedere dimensie biedt andere inzichten en oplossingen.

Hieronder staan een aantal actoren (betrokkenen bij een situatie). Deze opdracht ga je uitvoeren vanuit de perspectieven van deze verschillende actoren.

1. Benoem bij iedere actor welke dimensie(s) uit het tekstkader hierboven de actor het meest belangrijk zal vinden in de discussie of biologische landbouw meer gesubsidieerd moet worden. De actoren zijn:

• Een Nederlandse agrariĆ«r

• Een milieukundige

• De minister van landbouw

• Een biologische boer in Spanje

• De Nederlandse consument

• Een bodemkundige

2. Bedenk voor iedere actor een argument voor of tegen het verhogen van de subsidies van de biologische landbouw. Geef telkens weer aan vanuit welke dimensie de actor daarbij redeneert.

Tip: probeer je in te leven in de rol van de actor om een goed argument voor of tegen te bedenken!

3. Wissel het lijstje met de actoren en bijbehorende argumenten uit met de klasgenoot die naast je zit. Bekijk de argumenten die de ander gemaakt heeft en vergelijk deze met de door jou gemaakte argumenten.

4. Probeer nu samen de argumenten die jullie al hebben aan te vullen, zodat je bij iedere actor meerdere voor- en een tegenargument hebt.


Opdracht 2

In deze opdracht ga je de dimensie van waaruit een tekst is geschreven benoemen. Hierbij gebruik je weer de dimensies uit het tekstkader hierboven.

1. Benoem van alle gemarkeerde stukjes tekst in de bronnen de dimensie van waaruit dit stukje tekst is geschreven. Bij sommige stukjes tekst zijn meerdere dimensies mogelijk. Beredeneer je keuze en licht deze toe.

• In Nederland en Vlaanderen wordt het gemiddeld warmer, maar aan de andere kant zal het weer misschien veel extremere pieken laten zien.

• Bevolkingsdichtheid in Duitsland.

• In zijn toekomstscenario's rekent het IPCC erop dat de oceanen meer koolstof uit de lucht halen als de CO2-concentratie stijgt.

• De bijeenkomst is bedoeld om van bedrijven te horen hoe zij de huidige inrichting van het bedrijventerrein en de manier waarop dat wordt gebruikt, ervaren.

• 'Dat is net zoiets als het verlangen naar een maatschappij zonder criminaliteit.'

• Nog maar 18.000 jaar geleden, tijdens de laatste IJstijd, lag de zeespiegel wereldwijd 120 meter lager lag dan nu.


Opdracht 3

In deze opdracht ga je verschillende dimensies, die terug komen in kaarten in de Grote Bosatlas, benoemen.

1. Zoek onderstaande kaarten op in de Grote Bosatlas. Welke dimensies zie je terugkomen in deze kaarten? Licht toe waarom je dat denkt.

• Kaart ‘De Wereld. Tegenstellingen in verschillende dimensies’. Kaartje A.

• Kaart ‘De Wereld. Tegenstellingen in verschillende dimensies’. Kaartje C.

• Kaart ‘Middellandse-Zeegebied. Irrigatie en bodemgebruik’. Kaartje E1.

• Kaart ‘Europa. Staatsvorming: verbrokkeling en etniciteit’. Kaartje B.

• Kaart ‘Afrika’. Kaartje D.